Δημοσιεύθηκε την Σχολιάστε

Η λέξη “μέσα”

Ιδού γιατί η λέξη « μέσα » πρέπει να γράφεται με απόστροφο, όταν δεν προφέρεται το τελευταίο φωνήεν, κι όχι « μες », όπως προτείνουν μερικοί καθηγητές:
1. Η απόστροφος επιτρέπει στη λέξη να διατηρήσει τον τόνο της (μέσ’), διότι η λέξη τονίζεται φωνητικά, ακόμη κι όταν χάνει το τελευταίο φωνήεν.
2. Η γραφή « μες » οδηγεί σε ορθογραφικά λάθη όπως « μες τη μέση », « μες το καλοκαίρι » κλπ. Αντίθετα, η γραφή « μέσ’ » αποκλείει τα ορθογραφικά λάθη διότι δεν υπάρχει αμφιβολία ως προς τη σύνταξή της, αφού είναι ίδια λέξη με τη λέξη « μέσα »: μέσα στο σκοτάδι / μέσ’ στο σκοτάδι.
3. Η γραφή « μες » δεν μπορεί να αντικαταστατήσει τη λέξη « μέσα » σε όλες τις περιπτώσεις: λέμε « μέσα μου », αλλά δεν μπορούμε να πούμε « μες μου ».
Με τη γραφή « μες » δημιουργείται νέα λέξη η οποία δεν έχει όλες τις ιδιότητες της αρχικής λέξης. Αντίθετα, με τη γραφή « μέσ’ » δε δημιουργείται νέα λέξη· απλώς το τελευταίο φωνήεν, όταν δεν προφέρεται, αντικαθίσταται από την απόστροφο.

L’image contient peut-être : texte
Δημοσιεύθηκε την Σχολιάστε

Αποσυναίρεση (αντιστροφή συναίρεσης)

Στα αρχαία ελληνικά, η συναίρεση φωνηέντων -άω έδωσε στα ρήματα την κατάληξη -ῶ (τιμάω/τιμῶ).
Σήμερα, αυτό το φαινόμενο έχει αντιστραφεί και τείνει να γενικευτεί (αγαπώ/αγαπάω, γελώ/γελάω, μιλώ/μιλάω, περνώ/περνάω, φυλώ/φυλάω κ.τ.λ.).
Μόνο μερικά ρήματα αντιστέκονται σ’ αυτή την αλλαγή (αντλώ, ασκώ, τηρώ, τιμώ, φοιτώ κ.τ.λ.) και κυρίως σύνθετα (δανειοδοτώ, διαφιλονικώ, εκτιμώ, ομολογώ, συμπαθώ, συντελώ, υπερτερώ κ.τ.λ.).

Aucun texte alternatif disponible.
Δημοσιεύθηκε την 2 σχόλια

Γλωσσικά προβλήματα

« H διεθνής αύτη πλάνη, η λεγομένη ορθογραφία, είναι βεβαίως λείψανον της πάλαι αλλοίας προφοράς των λέξεων, ήτις εν τη παρόδω των αιώνων μετεβλήθη και μεταβάλλεται… »
Κωνσταντίνος Καβάφης (1863-1933)

Μερικοί ασχολούνται με το αν πρέπει το πιρούνι να γράφεται « πηρούνι », το κτίριο « κτήριο » και η βρομιά « βρωμιά », διότι αγνούν παντελώς τα πραγματικά προβλήματα της γλώσσας. 
Και γλωσσικό πρόβλημα είναι η έλλειψη εμπεριστατωμένης έρευνας, κάτι που οδηγεί στην έλλειψη αξιόπιστων γραμματικών κανόνων πάνω στους οποίους μπορεί να βασιστεί η σωστή εκμάθηση μιας γλώσσας.
Μερικά από αυτά τα προβλήματα είναι:

1. Ο συλλαβισμός των λέξεων
Οι λέξεις θα πρέπει να κόβονται εκεί που κόβεται φωνητικά η συλλαβή, διότι η προφορά της ελληνικής γλώσσας, όπως και των περισσότερων γλωσσών, είναι συλλαβική. Ο κανόνας « οι λέξεις κόβονται όταν από την επόμενη συλλαβή αρχίζει ελληνική λέξη » είναι άνευ περιεχομένου.
Προσέξτε την προφορά: Όταν λέμε « το σπίτι μου » [to’spitimu], η προφορά του [s] είναι διακριτή όχι με το φωνήεν που προηγείται, αλλά με το σύμφωνο που ακολουθεί. Αυτό συμβαίνει διότι δεν υπάρχει φωνητική ένωση.
Αντίθετα, όταν προφέρεται η λέξη « ασπίδα » [as’piδa], η προφορά του [s] είναι τελείωμα της συλλαβής [as] και όχι αρχή της συλλαβής [spi].
Υπάρχουν πάμπολλα παραδείγματα τα οποία θα μπορούσαν να καταγραφούν σε μια διδακτορική διατριβή.

2. Οι δίφθογγοι αυ, ευ και η λόγια ηυ
Οι δίφθογγοι αυτοί είναι κατάλοιπα μιας διαχρονικής γραφής. Σήμερα, δεν αποφέρουν σχεδόν τίποτα στην ελληνική γλώσσα, εκτός από τη δίφθογγο « ευ » η οποία υπάρχει ως λέξη (ευ ζην) και ως πρώτο συνθετικό λέξεων (εύλογος). Αν και, σε μερικές λέξεις, τείνει να αντικατασταθεί (ευχαριστώ – φχαριστώ).
Το πρόβλημα των διφθόγγων είναι πως δεν έχουν σταθερή προφορά (άλλοτε προφέρονται αβ/εβ και άλλοτε αφ/εφ) και πως δεν επιτρέπουν, όταν ακολουθούνται από φωνήεν, το σωστό κόψιμο της λέξης (η λέξη « ευαρεστώ » κόβεται φωνητικά [e.va.rεs.to]).

3. Τα διπλά σύμφωνα
Τα διπλά σύμφωνα δεν προφέρονται στα σημερινά ελληνικά. Αν θεωρήσουμε πως έχουν μια χρησιμότητα στις σύνθετες λέξεις (π.χ. συλλογικός, σύμμαχος, συμμετρία, σύννομος κ.τ.λ.), ποια είναι η χρησιμότητα του διπλού « λ » στη λέξη Βρυξέλλες; Στα γαλλικά, η χρήση του διπλού « l » (Bruxelles) είναι απαραίτητη διότι διαμορφώνει την προφορά του « e ». Στα ελληνικά όμως;

4. Οι φθόγγοι [mp] και [nt]
Αν κάποτε η ελληνική προφορά ενσωματώσει αυτούς τους φθόγγους, δεδομένου του ότι η γραφή « μπ » αντιστοιχεί στον φθόγγο [b] και η γραφή « ντ » αντιστοιχεί στον φθόγγο [d], με ποια γράμματα θα απεικονίζονται;

L’image contient peut-être : texte
Δημοσιεύθηκε την Σχολιάστε

Η ιστορία του « θα »

Ο μονολεκτικός μέλλοντας των αρχαίων ελληνικών ρημάτων εξελίσσεται μέσα από τους αιώνες σε « θέλω + απαρέμφατο », « θέλω + ρήμα » και « θενά + ρήμα » πριν πάρει τη σημερινή μορφή του « θα + ρήμα ».
Το κατάλοιπο του « θενά » εμφανίζεται φωνητικά σε φράσεις όπως « θα την πάρω » [θadi’bαro], θα τoυς δω αύριο [θaduz’δo’αvrio], αλλοιώνοντας το φώνημα [t] σε [d] δίχως εμφανή λόγο.
Το « θα » δεν τονίζεται ποτέ. Μόνο όταν το τονιζόμενο φωνήεν της επόμενης λέξηςεκθλίβεται και ανεβαίνει ο τόνος.
Προσέξτε τώρα πώς αλλάζει η προφορά του όταν τονίζεται:
θα έπρεπε [θa’εprepe] / θά ’πρεπε [‘θαprepe], θα ήθελες [θa’iθeles] / θά ’θελες [‘θαθeles], θα είμαστε [θa’imaste] / θά ’μαστε [‘θαmaste].

L’image contient peut-être : texte
Δημοσιεύθηκε την Σχολιάστε

Το ρήμα « αφορώ » είναι μεταβατικό

Λέμε: αφορά την Ελλάδα / σας αφορά άμεσα / ό,τι αφορά την οικονομία.
Προσέξτε τώρα την εξέλιξη της γλώσσας, μέσω αλλοίωσης, από ένα και μοναδικό σημείο.
Λέμε: ό,τι αφορά σε θέματα οικονομίας / στο θέμα της οικονομίας.
Και αρχίζει να γενικεύεται η προσθήκη της πρόθεσης « σε », όπως π.χ. στις φράσεις: μέτρα που αφορούν στην οικονομία (δηλαδή ένα μέρος της οικονομίας) / εγχειρίδια που αφορούν στην παιδεία (δηλαδή ένα μέρος της παιδείας) / αφορά στο χτίσιμο με τούβλα (δηλαδή ένα μέρος του χτισίματος).
Το ρήμα τείνει να χάσει την άμεση μεταβατικότητά του όταν απευθύνεται σε ένα μέρος και όχι στο σύνολο του αντικειμένου.
Το λάθος είναι ανεπίτρεπτο όταν η μορφή έμμεσου μεταβατικού ρήματος χρησιμοποιείται σε έννοιες με αδιαίρετη υπόσταση (αφορά στην κόρη μου / αφορά στην έννοια μιας λέξης / αφορά στο σύνολο των μαθητών).

L’image contient peut-être : texte
Δημοσιεύθηκε την Σχολιάστε

ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Λεξικά ΡΟΣΓΟΒΑΣ ένας θησαυρός γνώσεων για τις καλύτερες βιβλιοθήκες

unnamed--4

Το ΜΕΓΑ γαλλοελληνικό και ελληνογαλλικό λεξικό ΡΟΣΓΟΒΑΣ είναι μια πολυτελής έκδοση, ένα κόσμημα για τις καλύτερες βιβλιοθήκες.

Δύο τόμοι, 3.470 σελίδων με έγχρωμα λήμματα, μέσα σε χειροποίητη θήκη.

Καλύπτει όλες τις ανάγκες μετάφρασης και σύνταξης στα ελληνικά ή στα γαλλικά και επιτρέπει την κατανόηση οποιουδήποτε λογοτεχνικού, δημοσιογραφικού ή άλλου κειμένου.

Ο θησαυρός γνώσεων αυτού του λεξικού βρίσκεται:

• Στις 350.000 λέξεις και εκφράσεις.

• Στις 600.000 μεταφράσεις.

• Στο σύγχρονο λεξιλόγιο των δύο γλωσσών.

• Στο λόγιο, επιστημονικό, τεχνικό και επαγγελματικό λεξιλόγιο.

• Στις ιδιωματικές εκφράσεις και παροιμίες.

• Στον γραμματικό χαρακτηρισμό κάθε λήμματος.

• Στη διακριτή αναφορά ξεχωριστής έννοιας του λήμματος.

• Στις ορολογίες στις οποίες ανήκουν τα λήμματα.

• Στη γαλλική και την ελληνική προφορά με διεθνή φωνητικά σύμβολα.

• Στους πίνακες συζυγιών γαλλικών και ελληνικών ρημάτων.

• Στα κύρια ονόματα.